Hotline(24/7): 0901 32 58 58

Táo bón ở trẻ sơ sinh: dấu hiệu, nguyên nhân và cách chữa

Một em bé khoẻ mạnh bình thường đi tiêu vài lần mỗi ngày, nhưng đôi khi bé không đi tiêu từ 2 đến 3 ngày. Nhưng nếu vấn đề tiếp tục quá 3 ngày, mẹ phải tìm giải pháp nhanh vì bé có thể bị táo bón. Phân không phải là thứ dễ chịu để theo dõi, nhưng cha mẹ nên kiểm tra thường xuyên để tránh các vấn đề trầm trọng trong tương lai.

Image title

Nếu bé đi tiêu tốt và đều đặn, cha mẹ có thể thở phào nhẹ nhõm, có nghĩa là bé ăn đủ và bài tiết phần còn lại. Vì vậy hoàn toàn dễ hiểu khi bé không đi tiêu vài ngày, đó có thể là do bé bị bón và cha mẹ cần quan tâm để chữa cho bé càng sớm càng tốt. Táo bón là vấn đề thường xảy ra, nhưng mức độ khó chịu của cả bé và mẹ rất cao. Chúng ta thử tìm hiểu táo bón là gì và tìm ra những cách chữa hiệu quả để xử lý vấn đề ở trẻ sơ sinh.

1. Táo bón ở trẻ sơ sinh là gì?

Táo bón là tình trạng phân bị đè nén, cứng và khó đẩy ra ngoài. Táo bón không phải là việc có đi tiêu thường xuyên hay không mà là do hình thành của phân. Số lần đi tiêu tuỳ thuộc vào tuổi và tùy theo từng em bé. Phân của các em bé khác nhau sẽ có độ đặc khác nhau, tuỳ theo mức độ nghiêm trọng của vấn đề táo bón. 

Một bé sơ sinh bình thường đi tiêu nhiều lần trong ngày, phân mềm và có màu vàng và có hạt, nhất là khi bé bú sữa mẹ. Bé bú sữa bột ít đi tiêu hơn, phân đặc và có màu sẫm.

Khi bé bắt đầu ăn thức ăn đặc, phân có thay đổi về độ  sệt và hình thức.  Lúc này bé đi tiêu ít lần hơn và phân đặc hơn. Một số em bé đi tiêu dễ dàng 3 ngày một lần, nhưng đi tiêu mỗi ngày vẫn tốt hơn. Vì vậy các bà mẹ được khuyên nên theo dõi kỹ để nhận ra  vấn đề táo bón qua một vài dấu hiệu rõ ràng.

2. Dấu hiệu bé bị táo bón

Bé đi tiêu không theo thời gian cố địnhvà cũng không có số lần cụ thể . Chu kỳ đi tiêu của bé thay đổi giống người lớn. Phân bé có thể thay đổi về độ sệt mỗi ngày. Nếu bạn nghĩ bé bị táo bón, bạn phải tìm các dấu hiệu và triệu chứng sau đây.

Image title

BÉ HAY QUẤY KHÓC: Bé khóc nhiều có thể là bé khó chịu và khó chịu có thể là do táo bón.

KHÔNG THOẢI MÁI: Kiểm tra nguyên nhân bé khó chịu, do đau hay bị kích thích vùng bụng, hoặc khi bé đang đi tiêu.

PHÂN CỨNG:  Phân khó đẩy ra ngoài vì cứng, khô hay vón cục. Phân cứng là dấu hiệu quan trọng của táo bón kinh niên.

ÍT ĐI TIÊU: Bé giảm số lần đi tiêu đến 3 ngày 1 lần. Hãy theo dõi bé đi tiêu hàng ngày.

MÙI HÔI: Phân có mùi hôi.

BỤNG CỨNG: Kiểm tra bụng bé, nếu bụng cứng, có thể do táo bón.

BIẾNG ĂN: Bé biếng ăn khi bị táo bón vì thức ăn chứa trong bụng và khó đưa ra ngoài.

PHÂN LẪN MÁU: Có những sợi máu trong phân, là dấu hiệu bé bị táo bón nặng.

MẶT CĂNG THẲNG: Bé có nét mặt căng thẳng vì bụng khó chịu.

PHÂN LỎNG: Đôi khi bé đi phân lỏng khi bị táo bón. Đừng nhầm với tiêu chảy, đó là phân lỏng lách qua phân cứng trong ruột non để ra ngoài.

3. Nguyên nhân làm bé táo bón

Mất nước là thiếu nước trầm trọng trong cơ thể. Bé có thể bị thiếu nước do bỏ bú, bị đẹn, mọc răng, cảm, nhiễm trùng tai hay cổ họng. Thiếu nước là nguyên nhân chính gây táo bón ở trẻ sơ sinh. 

Ở trẻ lớn hơn, mất nước do trẻ không uống đủ sữa hay nước với thức ăn đặc mới làm quen. Dù lý do nào chăng nữa, bé cần đủ chất lỏng để loại trừ mất nước và đi tiêu bình thường. Mất nước khiến phân cứng, khô và rất đau khi đưa ra ngoài.

Bé bị táo bón khi bắt đầu ăn thức ăn đặc. Khác với sữa, thức ăn đặc thiếu lượng nước và trở thành yếu tố chính gây táo bón. Cơ thể bé bắt đầu làm quen với việc tiêu hoá loại thức ăn mới và bao tử cần thời gian, đôi khi hoạt động không tốt  gây ra táo bón.

Image title

Các bé ăn sữa bột có khuynh hướng bị táo bón hơn các bé bú sữa mẹ. Sữa bột khó tiêu vì thành phần của nó, khiến phân bị nặng, cứng và có mùi hôi. 

Một em bé bú sữa mẹ có cuộc sống dễ dàng hơn và may mắn tránh được táo bón do sữa mẹ có thành phần tự nhiên và có lợi. Phân của bé bú sữa mẹ luôn tốt và mềm dù bé đi tiêu vài ngày một lần.

Bất kỳ điều kiện sức khoẻ bất thường nào, hoặc bị bệnh, đều khiến bé táo bón. Một số bé bị dị ứng thức ăn hay ngộ độc thực phẩm do ăn phải những thứ mất vệ sinh hay không phù hợp cũng bị táo bón, và nếu không được chăm sóc, vấn đề sẽ nghiêm trọng hơn. Táo bón cũng xảy ra khi cơ thể có vấn đề trong hấp thụ chất lỏng gây rối loạn chuyển hoá.

Đôi khi bé sơ sinh hay bé mới tập đi trải qua giai đoạn cảm xúc không tốt vì môi trường tiêu cực hay bé bị xáo trộn về cảm xúc. Tình trạng này gây táo bón mãn tính ở trẻ sơ sinh. Khi một người bị xáo trộn về cảm xúc chức năng của ruột cũng bị xáo trộn gây ra tiêu chảy hay táo bón. Vậy hãy quan sát bé để nhận ra các dấu hiệu rối loạn cảm xúc.

4. Điều trị táo bón ở trẻ sơ sinh

Thêm thức ăn có chất xơ vào khẩu phần của bé là giải pháp cho bệnh  táo bón mãn tính của bé.

Thiếu cẩn trọng trong việc hấp thu chất lỏng là một nguyên nhân quan trọng gây táo bón ở trẻ sơ sinh. Ruột già là bộ phận điều chỉnh chất lỏng ; nếu bạn không uống đủ nước  hay các chất lỏng khác, ruột già sẽ hấp thu nước từ chất bã đưa đến kết quả là phân bị khô và cứng, làm đau khi đi tiêu.

Trẻ sơ sinh bị táo bón cần mẹ giúp để đi tiêu dễ hơn bằng cách dùng một loại thuốc nhét hậu môn. Thuốc nhét chứa glycerin khi đặt vào trực tràng sẽ làm phân ra ngoài dễ dàng hơn. Bạn chỉ cần đặt thuốc vào sâu bên trong hậu môn và giữ mông bé vài phút cho đến khi glycerin tan hết. Cách làm này rất hữu ích cho bệnh táo bón mãn tính.

Glycerin dạng lỏng có bán trên thị trường rất dễ sử dụng và có thể điều trị táo bón ở trẻ sơ sinh rất tốt. Bạn chỉ cần đưa vào trực tràng bằng cách thận trọng nhỏ giọt. Thuốc sẽ kích thích chuyển động của ruột và làm phân ra ngoài dễ dàng.

Khi đặt viên nhét glycerin vào trực tràng,bạn cần lắc nhẹ để kích tích cơ trực tràng để cơ thả lỏng. Quá trình này làm mềm phân và làm phân dễ dàng ra ngoài.

Image title

Thuốc nhuận tràng cũng dùng để chữa táo bón. Nhưng nên dùng các thuốc nhuận tràng tự nhiên trước.

Những điều sau đây có thể được thực hiện để làm phân dễ ra và chữa táo bón mãn tính ở trẻ sơ sinh.

Thêm dầu khoáng chất vào thức ăn của bé để trị táo bón. Dầu lanh không những có đặc tính nhuận tràng kỳ diệu mà còn là nguồn omega 3 phong phú. Dầu lanh chứa các khoáng chất và vitamin rất tốt và khi đến ruột nó  làm phân mềm dễ di chuyển trong ruột. Nên cho vào khẩu phần ăn 1 đến 2 muỗng cà-phê dầu lanh để trị táo bón.

Phương án cuối cùng là thụt rửa. Bộ dụng cụ thụt rửa có thể mua mà không cần giấy BS ở các nhà thuốc lớn. Đọc hướng dẫn sử dụng để biết cách dùng.

Cần nhớ

Luôn thận trọng khi chăm sóc bé. Trẻ sơ sinh rất nhạy cảm và mạnh tay có thể gây hậu quả trầm trọng.

Nếu bạn cho rằng bé bị táo bón, hãy tiếp tục kiểm tra thường xuyên xem có thêm các triệu chứng táo bón khác hay không.

Không làm cho bé bất cứ điều gì mà không có lời khuyên đáng tin cậy.

Trong trường hợp nghiêm trọng, hãy liên hệ với BS nhi.

Luôn rửa sạch và sát trùng bình sữa và các dụng cụ dùng cho bé ăn.

Luôn thử các phương thuốc tại nhà trước khi tìm các giải pháp khác.

Nhớ cho bé đúng liều lượng thuốc nhuận tràng.

Tình thương và sự chăm sóc là tất cả những gì bé cần, vì vậy đừng bao giờ nản lòng.

N.M.C

Các thông tin trên visuckhoeviet.net mang tính chất tham khảo, trong mọi trường hợp điều trị bệnh, cần tham vấn ý kiến chuyên môn y tế.