Hotline(24/7): 0901 32 58 58

Những lời khuyên về chế độ ăn uống cho người có các vấn đề đặc biệt về gan

Khi mắc các vấn đề đặc biệt về gan, việc tuân theo một chế độ ăn uống riêng biệt là điều rất cần thiết và quan trọng hơn nữa là việc nghe theo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng nếu có bất kỳ điều gì muốn thay đổi trong chế độ ăn. Dưới đây là một số lời khuyên về chế độ ăn dành cho những người có điều kiện đặc biệt ở gan.

Image title

Bệnh gan liên quan đến rượu (ALD)

Ở giai đoạn đầu của bệnh gan, gan sẽ tích mỡ nếu bạn uống rượu quá mức. Điều này có thể giải quyết hoàn toàn nếu bạn kiêng rượu. Khoảng một phần năm (20%) những người bị gan nhiễm mỡ liên quan đến rượu tiếp tục phát triển thành viêm gan do rượu và cuối cùng là xơ gan.

Nhiều người có liên quan đến rượu bị tổn thương gan do suy dinh dưỡng ở gan. Điều này có thể là do một số yếu tố:

- Ăn kiêng

- Ăn không ngon

- Kém hấp thu 

Bạn vẫn có thể bị suy dinh dưỡng ngay cả khi bạn đang thừa cân phụ thuộc vào cách ăn uống của bạn.

Những người bị suy dinh dưỡng do bệnh gan liên quan đến rượu đặc biệt thiếu vitamin thiamine (vitamin B giúp cơ thể chuyển đổi carbohydrate thành năng lượng). Bạn nên bổ sung vitamin B nếu đang chịu các tác hại từ rượu hoặc:

- Bạn đang bị suy dinh dưỡng hoặc có nguy cơ suy dinh dưỡng.

- Bạn đã mất bù bệnh gan.

- Tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng nếu điều này chưa được quy định.

Điều quan trọng nhất trọng việc thay đổi chế độ ăn uống là ngừng uống rượu. Ăn chế độ ăn uống cân bằng, với đầy đủ protein và carbohydrate.

Bệnh gan nhiễm mỡ không liên quan đến rượu (NAFLD):

Image title

Chứng viêm gan không liên quan đến rượu xảy ra do tích tụ mỡ mà không do uống rượu. Chứng bệnh này không phát triển thành viêm) mà có thể lần lượt dẫn đến sẹo và xơ gan.

Bạn có nhiều khả năng bị phát triển gan nhiễm mỡ nếu bạn:

- Thừa cân hoặc béo phì.

- Có cholesterol máu cao.

- Mắc bệnh tiểu đường.

- Đã được chẩn đoán với kháng insulin.

Bạn nên tuân thủ các nguyên tắc về chế độ ăn và lối sống như sau:

Không uống rượu.

Tập thể dục thường xuyên, chẳng hạn như đi bộ hay bơi lội.

Ăn nhiều trái cây và rau quả.

Ăn các loại thực phẩm giàu tinh bột giải phóng chậm, chẳng hạn như bánh mì và khoai tây.

Tránh các loại đường tinh chế và chất béo bão hòa - như trong sô cô la, bánh ngọt và bánh quy.

Nếu cần thiết, từ từ giảm cân của bạn đến một mức độ lành mạnh và giữ nguyên.

Nếu bạn bị bệnh tiểu đường, hãy đi bác sĩ để giữ mức đường huyết ổn định. Nếu cholesterol máu cao hoặc bạn có khả năng kháng insulin, bạn có thể được kê đơn thuốc cũng như tư vấn chế độ ăn uống.

Viêm gan siêu vi cấp tính:

Nếu bạn mắc bệnh viêm gan nhiễm ngắn hạn (cấp tính) gây ra bởi một loại virus - như viêm gan A - bạn có thể duy trì chế độ ăn như bình thường. Tuy nhiên, một số người có thể cần bổ sung dinh dưỡng để ngăn ngừa sút cân ngoài ý muốn, thực hiện chế độ ăn uống giàu protein.

Viêm gan siêu vi mãn tính:

Nếu bạn bị nhiễm viêm gan mãn tính gây ra bởi một loại virus như viêm gan B hoặc C, bạn có thể ăn một chế độ ăn cân bằng dinh dưỡng.

Cố gắng duy trì trọng lượng cơ thể. Chán ăn, buồn nôn và ói mửa có thể xảy ra thường xuyên khiến bạn khó duy trì sức khỏe. Nếu cần thiết hãy hỏi ý kiến bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng để có thể bổ sung dinh dưỡng phù hợp.

Viêm gan tự miễn:

Một số người bị viêm gan tự miễn, làm họ thèm ăn và họ dần dần thừa cân. Nếu bạn bị bệnh này, hãy duy trì một chế độ ăn uống đa dạng và cân bằng. Nếu dùng steroid lâu dài, bạn cần bổ sung canxi và vitamin D để làm giảm nguy cơ loãng xương. 

Image title

Tuy nhiên, nếu tăng cân quá nhiều, bạn nên cố gắng giảm bớt các loại thực phẩm giàu calo - kể cả đường, kẹo, bánh ngọt, bánh quy, thức ăn chiên và bánh nướng, khoai tây chiên giòn và sô cô la. Bạn nên sử dụng sữa ít béo và ăn nhiều trái cây và rau quả.

Haemochromatosis:

Nếu bạn được chẩn đoán mắc haemochromatosis di truyền, cơ thể bạn sẽ hấp thụ sắt nhiều hơn bình thường. Điều trị bằng thuật mổ tĩnh mạch thông thường (loại bỏ một đơn vị máu) là một cách hiệu quả để loại bỏ sắt thừa. Không cần thay đổi chế độ ăn uống đặc biệt nhưng quan trọng là cần có chế độ ăn uống cân bằng.

Tránh uống bổ sung vitamin có sắt.

Tránh các loại thực phẩm bổ sung sắt như một số đồ uống và các loại ngũ cốc ăn sáng.

Thận trọng với viên uống vitamin C (tối đa 500mg / ngày) vì nó có thể làm tăng sự hấp thu sắt. Vitamin C từ trái cây và rau quả thì không sao.

Rượu có thể làm tăng tốc độ tổn thương gan và có thể làm tăng hấp thu sắt.

Một số thực phẩm chứa canxi như trong các thực phẩm từ sữa, và tannin, như được tìm thấy trong trà có thể làm giảm lượng sắt hấp thu khi dùng cùng với thức ăn.

Bệnh Wilson:

Nếu bạn bị bệnh Wilson, gan không thể chuyển hóa đầy đủ và loại bỏ đồng từ cơ thể. Có thể điều trị bệnh này bằng một tác nhân tạo phức đồng, như penicillamine, để giữ đồng và loại bỏ nó. Các thuốc này là rất hiệu quả và cần cần phải hạn chế lượng đồng chế độ ăn uống.

Hầu hết các loại thực phẩm chứa đồng, và một số loại thực phẩm có chứa một lượng lớn, ví dụ như sô cô la, các loại hạt, nấm, động vật có vỏ và các bộ phận nội tạng.

Nếu bạn đang được điều trị với penicillamine, bạn có thể yêu cầu bổ sung vitamin B. Điều này là do penicillamine có thể làm tăng nhu cầu pyridoxine (vitamin B6) của cơ thể.

Hội chứng Gilbert:

Hội chứng Gilbert (GS) là tình trạnglượng bilirubin trong máu cao hơn bình thường. Tránh ăn kiêng hoặc ăn chay vì điều này có thể khiến mức độ bilirubin của bạn tăng lên. Quan trọng là bạn phải ăn đều bữa và uống nhiều nước.

Xơ gan do tắc nghẽn ống mật chủ và các đường mật lớn trong gan:

Nếu bạn đã bị xơ gan do tắc nghẽn thì cơ thể có thể gặp khó khăn khi hấp thụ chất béo và có thể cần phải thay đổi chế độ ăn uống.

Bạn có thể giảm lượng chất béo trong chế độ ăn uống. Tuy nhiên, chất béo khá cần thiết - nó có chứa các vitamin tan trong chất béo A, D, E và K, cũng như các axit béo thiết yếu vì thế bạn không nên loại hoàn toàn chất béo khỏi thực đơn nếu không có sự đồng ý của bác sĩ. Ngoài ra, uống vitamin bổ sung cũng là một giải pháp.

Cắt giảm chất béo:

Bơ, bơ thực vật, mỡ lợn, mayonnaise - hãy thử sử dụng lựa chọn thay thế có chất béo thấp.

Sữa nguyên kem– hãy uống sữa tách béo. Tuy nhiên lượng canxi trong sữa tách béo chỉ bằng một nửa trong sữa nguyên kem.

Phô mai – thay thế bằng phô mai cứng ít béo hoặc phô mai cottage ít béo.

Tất cả các loại dầu ăn như dầu ô liu, dầu hướng dương và dầu thực vật - sử dụng hạn chế.

Image title

Thịt mỡ, như vịt và thịt thăn lợn - ăn nhiều cá, thịt gia cầm, thịt nạc đỏ.

Các sản phẩm thịt như xúc xích và bánh nướng - bạn có thể ăn một ít thế nhưng phải bổ sung thêm nhiều rau, đậu, đậu phụ.

Khoai tây chiên, khoai tây chiên giòn và các loại hạt – hạn chế ăn.

Bánh quy, bánh ngọt – thay thế bằng bánh ít chất béo, bánh nướng.

Nhiều loại thực phẩm chế biến có nhiều chất béo - pizza, lasagne, cà ri làm sẵn hoặc các món ăn khác. Chỉ ăn lượng nhỏ hoặc ăn loại có ít chất béo.

Nấu ăn ít béo:

Danh sách dưới đây đưa ra một gợi ý nhằm giúp bạn hạn chế chất béo trong nấu nướng.

Nên ăn đồ kho, luộc, hấp hoặc hầm thay vì chiên hoặc nướng để tránh thêm chất béo.

Cắt mỡ thịt và loại bỏ da gà, vịt trước khi nấu.

Vớt bọt nồi thịt kho hoặc hầm.

Bổ sung vitamin A, D, E, K hằng tháng.

Các bệnh gan không rõ nguyên nhân:

Trong một số trường hợp, bạn bị mắc bệnh gan mà vân không rõ nguyên nhân. Trường hợp này thường xảy ra vào lúc khởi phát triệu chứng của xơ gan. Hãy hỏi ý kiến bác sĩ nếu thấy các triệu chứng bất thường.

                                                                                             Minh Cường

Các thông tin trên visuckhoeviet.net mang tính chất tham khảo, trong mọi trường hợp điều trị bệnh, cần tham vấn ý kiến chuyên môn y tế.