Hotline(24/7): 0901 32 58 58

Hướng dẫn vắn tắt về chế độ cha mẹ cùng nghỉ phép khi sinh con

Tuần rồi, bạn có thể đã nghe nói nhiều về Quyền cùng nghỉ phép của cha và mẹ (SPL) khi sinh con. Những quyền lợi mới này cho phép cha mẹ hay những người sống chung có thể chia sẻ đến 50 tuần nghỉ phép giữa họ sau khi sinh con hay nhận con nuôi và sẽ có hiệu lực từ ngày 5 tháng 4 năm 2015. Vậy luật mới này có ý nghĩa gì với các cặp vợ chồng và những người sử dụng lao động của họ?

Image title

Có những thay đổi gì?

Trong bài báo này, để thuận tiện chúng tôi gọi các cha mẹ liên quan là cha mẹ sinh con, nhưng luật cùng nghỉ phép của cha mẹ cũng áp dụng cho những cặp đồng tính và những người nhận con nuôi nữa.

Trước đây các bà mẹ thường được hưởng chế độ nghỉ thai sản được trả lương đến 52 tuần sau khi sinh con. Các ông bố được nghỉ phép thai sản dành cho người cha đến 2 tuần và được hưởng chế độ nghỉ phép thêm đến 26 tuần nếu người mẹ trở lại làm việc. Ngày nay, tất cả những quyền lợi này được xoá đi và thay thế bằng cơ hội nghỉ phép chia đều giữa cha và mẹ  hay những người sống chung. Quyền quyết định dành cho người mẹ: hoặc giữ chế độ nghỉ thai sản hay nhận con nuôi như cũ hoặc đổi chế độ nghỉ thai sản lấy chế độ cha mẹ cùng nghỉ phép. 

Chế độ cha mẹ cùng nghỉ phép hoạt động ra sao?

Đến 50 tuần nghỉ phép, trong đó có 37 tuần được nhận lương, được chia sẻ giữa cha và mẹ nếu hội đủ các tiêu chí lựa chọn do chính phủ đề ra. Các bà mẹ vẫn có thể lấy phép thai sản 2 tuần –bắt buộc, nhưng sau đó chế độ thai sản kết thúc và 50 tuần còn lại có thể chuyển sang chế độ cha mẹ cùng nghỉ phép.

Thí dụ, một bà mẹ có thể nghỉ phép 2 tuần bắt buộc, tiếp theo là 10 tuần nghỉ thai sản rồi kết thúc nghỉ phép thai sản và chuyển sang chế độ cha mẹ cùng nghỉ phép; như vậy 2 vợ chồng chia sẽ giữa họ 40 tuần nghỉ. Người mẹ có thể nghỉ việc 30 tuần trong số 40 tuần rồi trở lại công việc, để lại 10 tuần phép cho người cha. Vậy họ thay phiên nhau có 20 tuần cùng nghỉ phép để sinh con và chăm sóc con.

Image title

Những tuần nghỉ phép này có thể lấy theo từng giai đoạn, bất kỳ lúc nào trước ngày sinh nhật đầu tiên của em bé hay ngày kỷ niệm 1 năm nhận nuôi em bé, nhưng phải báo cho người sử dụng lao động trước 8 tuần. Mỗi người được nghỉ  phép tối đa làm 3 giai đoạn. Điều này có nghĩa cha mẹ không thể nghỉ một tuần, đi làm một tuần rồi lại nghỉ một tuần. Hạn chế đặt ra là để tránh phức tạp. Các cặp vợ chồng hoặc các cặp sống chung cần tiếp cận với người sử dụng lao động 8 tuần trước khi nghỉ với một kế hoạch thời gian đươc cân nhắc kỹ.

Những người sử dụng lao động cũng có quyền từ chối các yêu cầu nghỉ phép không liên tục nếu nó ảnh hưởng tiêu cực đến công việc. Chẳng hạn, một người cha có thể xin nghỉ 4 tuần trong tháng 5, 4 tuần trong tháng 7 và 2 tuần trong tháng 10. Người sử dụng lao động có quyền từ chối yêu cầu này, nhưng không thể từ chối yêu cầu nghỉ phép 10 tuần liên tiếp.

Ai được hưởng chế độ cùng nghỉ phép?

Người ta ước đoán luật mới này sẽ áp dụng cho 285,000 cặp vợ chồng / hoặc cặp sống chung ở Anh quốc. Chế độ cha mẹ cùng nghỉ phép áp dụng cho các cặp vợ chồng sinh con từ ngày 5 tháng 4 năm 2015 trở về sau.Luật này cũng có hiệu lưc đối vớinhững cặp sống chung, hoặc những cặp cùng nuôi con trong một hộ gia đình ngay cả khi đứa trẻ sinh ra từ mối quan hệ trước đó. Để hội đủ điều kiện cho chế độ cha mẹ nghỉ phép chung, cả hai người phải chia sẻ trách nhiệm về đứa trẻ. Ngoài ra.

  • Cho đến cuối tuần thứ 15  trước ngày sinh con hay nhận con nuôi, người mẹ hay người nhận nuôi  phải làm việc liên tục với người sử dụng lao động trong ít nhất 26 tuần, và phải giữ công việc đó trong suốt thời gian thực hiện chế độ cùng nghỉ phép.

  • Trong 66 tuần trước khi đưa trẻ sinh ra hay trước ngày nhận nuôi đứa trẻ, người cha, người sống chung hay cùng nhận con nuôi, phải làm việc ít nhất 26 tuần và kiếm được ít nhất £390 trong 13 tuần trong số đó.

Có những quy định đặc biệt cho những người tự làm chủ hoặc những người sống chung nhưng không làm việc trong thời gian sinh con.

Lương bổng

Mức lương trong thời gian nghỉ phép chung là £139.58 một tuần hay 90% mức lương trung bình hàng tuần, người sử dụng lao động thường chọn lấy mức thấp hơn; nhưng cũng có khả năng người sử dụng lao động đề nghị mức lương cao hơn.

Chế độ nghỉ phép chung chỉ trả lương 37 tuần.13 tuần còn lại, nếu tiếp tục nghỉ, sẽ không được trả lương.

Nếu bạn thấy hữu ích, gov.uk có cách tính ngày nghỉ phép chung trên trang web, rất tốt và dễ sử dụng.

Lợi ích  tiềm ẩn

Image title

18 năm trước, khi Phó thủ tướng Nick Clegg, tuyên bố những thay đổi như trên, ông đề nghị hãy chấm dứt sự giả định cổ xưa rằng người mẹ là người chăm sóc trẻ sơ sinh chính yếu và duy nhất: “ Từ quá lâu, các bà mẹ được bảo rằng chỗ của họ là ở nhà với đứa trẻ trong khi cha nó trở lại làm việc. Tôi muốn cha mẹ tự lựa chọn cách cân bằng công việc và gia đình.”

Trên lý thuyết, sự linh hoạt mà luật cha mẹ cùng nghỉ phép đem lại có nghĩa là người cha có thể  dành nhiều thời giờ hơn để gắn bó với đứa trẻ mới sinh hay mới nhận nuôi, và có trách nhiệm với việc nuôi con và hỗ trợ cho người vợ hoặc người sống chung. Các bà mẹ có thể trở lại công việc sớm hơn, hoặc giữ liên hệ với công việc chặt chẽ hơn. Điều này đặc biệt hữu ích nếu các bà mẹ là người lao động chính, hoặc lo lắng bị mất cơ hội hay sự nghiệp. Cùng nghỉ phép để chăm sóc đứa trẻ mới sinh khiến cuộc sống dễ dàng hơn cho bà mẹ mới,  nhất là khi có những đứa trẻ khác trong nhà.

Luật cha mẹ cùng phép giúp phụ nữ cảm thấy họ không phải lựa chọn giữa sự nghiệp và gia đình, và khiến người đàn ông cảm thấy có thể bước lui khỏi công việc để trở thành người cha trên thực tế. Nhiều người ủng hộ sự sắp xếp mới này nhìn về các nước có bình đẳng giới trong việc làm  như những người láng giềng Bắc Âu—Thuỵ Điển và Băng Đảo—Các nghiên cứu về những đất nước này cho thấy nói chung  sự linh hoạt như vậy có lợi cho cả gia đình.[1]  Đàn ông ở Thụy Điển  được hưởng lợi từ luật nghỉ phép chung từ năm 1974, còn Băng Đảo  đề xuất chế độ 3-3-3 theo đó cha mẹ mỗi người được nghỉ 3 tháng cộng với  3 tháng cùng nghỉ để chăm sóc em bé.

Các bất lợi tiềm ẩn

Image title

Một trong những vấn đề của luật cùng nghỉ phép là nó rất phức tạp.các công việc kinh doanh có thể bị điên đảo về vấn đề nhân sự trong vài tháng đầu khi luật được thi hành. Có người đề nghị rằng các ngành kinh doanh nhỏ khó chịu đựng nhân viên nghỉ phép theo từng giai đoạn thay vì trở lại công việc sau thời gian nghỉ tối thiểu do pháp luật quy định.

Các cơ sở tài chánh đã dự đoán rằng để có đủ điều kiện thực hiện luật cùng nghỉ phép, các công ty phải cắt giảm những khoản tăng mà họ đang áp dụng cho chế độ nghỉ thai sản, và điều này khiến các bà mẹ không muốn thực hiện chế độ nghỉ phép chung bị thiệt thòi.

Nhiều câu hỏi được đặt ra về vấn đề bao nhiêu người được chọn để thực hiện luật cùng nghỉ phép: Hội nghị công đoàn dự đoán 2 trong 5 ông bố không được hưởng lợi từ luật này vì người cùng sống với họ không đi làm.

Tương lai các gia đình sẽ ra sao?

Trong những giai đoạn đầu, không thể nói trước tương lai đang chứa đựng những gì. Những quy định mới có thể có ý nghĩa làm hẹp khoảng cách về lương bổng giữa các giới, tạo ra nhiều ông bố trong thực tế hơn và nhiều gia đình hoà hợp hơn, với các cặp vợ chồng có thể kiểm soát tốt hơn cách họ quản lý sự cân bằng giữa công việc/đời sống với việc nuôi con hay nhận con nuôi. Các quy định mới không đủ ảnh hưởng ít nhất là trong hình thức hiện tại. 

Image title

Trong một cuộc điều tra gần đây, [2] 41 cặp vợ chồng nói rằng họ không xem xét bộ luật trong tình trạng hiện nay, nhưng 80% nói họ sẽ đổi ý nếu ông chủ tăng thêm lợi ích và đề nghị mức lương nhiều hơn mức tối thiểu theo luật định. Một cuộc điều tra khác của FTSE đối với 100 công ty[3] cho thấy 63% nhân viên sẽ cân nhắc luật nghỉ phép chung , nhưng điều này cũng lệ thuộc việc người sử dụng lao động đề nghị những gì ngoài mức lương tối thiểu theo luật định. Nhiều người đồng ý rằng luật mới là một bước đi đúng hướng đối với Vương quốc Anh trong vấn đề bình đẳng giới, phát triển gia đình và tìm sự cân bằng giữa cuộc sống và công việc. Nhưng thật khó biết tương lai đang chứa đựng những gì. Dù luật cha mẹ cùng nghỉ phép có thể được hoan nghênh về mặt tinh thần, nhưng trên thực tế, chúng ta phải chờ xem bao nhiêu người hưởng lợi từ đó và nó có ảnh hưởng gì đối với các cặp vợ chồng và xã hội rộng lớn hơn.

                                                                                              MINH CÁT  

[1]http://www.theguardian.com/lifeandstyle/2015/apr/04/shared-parental-leave-new-era-gender-equality-workplace

Các thông tin trên visuckhoeviet.net mang tính chất tham khảo, trong mọi trường hợp điều trị bệnh, cần tham vấn ý kiến chuyên môn y tế.