Hotline(24/7): 0901 32 58 58

Chế độ ăn “fodmap thấp” giúp kiểm soát hội chứng ruột kích thích như thế nào?

Đau bụng, chướng, xì hơi, táo bón, hoặc tiêu chảy,… đều là những triệu chứng của hội chứng ruột kích thích (IBS) ảnh hưởng đến rất nhiều người hiện nay. Là một dạng rối loạn tiêu hóa, IBS là một dạng bệnh mãn tính nhưng không đe dọa đến tính mạng. Tuy nhiên, nó có thể gây trở ngại ở nhiều khía cạnh của cuộc sống hàng ngày.

Image title

Hiện nay chúng ta không biết chính xác nguyên nhân gây ra hội chứng ruột kích thích, và cho đến nay không có phương pháp nào có thể trị dứt điểm căn bệnh này, vì vậy điều bạn cần làm là tập trung vào việc kiểm soát các triệu chứng.

Thông thường, IBS được kiểm soát bằng nhiều cách khác nhau, bao gồm can thiệp chế độ ăn uống, thực phẩm bổ sung, sử dụng các loại thuốc như thuốc chống chướng bụng và chống tiêu chảy. Một phương pháp kiểm soát IBS gần đây, gọi là chế độ ăn kiêng FODMAP thấp, đã giúp nhiều người nhanh chóng trở thành tiêu chuẩn vàng mới để quản lý các triệu chứng.

'FODMAP' là gì?

FODMAP là một từ viết tắt cho một nhóm các carbohydrate: oligosaccharides lên men, disaccharid, monosaccharid và polyol. Đây là những loại đường tự nhiên có trong nhiều loại thực phẩm và được làm phụ gia cho nhiều thực phẩm chế biến. Những loại đường này cũng khá tốt cho cơ thể, thế nhưng những người mắc IBS có xu hướng nhạy cảm với chúng. Thực phẩm nhóm FODMAP bao gồm:

Fructose: Thường có trong nhiều loại trái cây, như dưa hấu, táo, và anh đào, cả trong mật ong mật.

Image title

Lactose: Có trong các sản phẩm từ sữa, như sữa, phô mai, váng sữa.

Fructan: Có trong lúa mì, bánh mì, tỏi và hành.

Galacto-oligosaccharid. Thường được tìm thấy trong các loại đậu.

Polyol. Có trong nấm và đào, trong chất làm ngọt nhân tạo như sorbitol, mannitol, và xylitol.

Thức ăn FODMAP thấp:

Được chính thức hóa trong năm 2010, chế độ ăn uống FODMAP thấp được phát triển bởi một nhóm các nhà nghiên cứu tại Đại học Monash ở Úc. Họ nhận thấy rằng việc loại bỏ thực phẩm có nồng độ FODMAP cao nhất trong chế độ ăn uống làm cải thiện các triệu chứng của IBS. Chế độ ăn ít FODMAP cũng có thể giúp người bị các chứng bệnh khác, như tăng vi khuẩn đường ruột non (SIBO) và trong một số trường hợp bệnh Crohn và viêm đại tràng loét.

Chế độ ăn uống này sẽ loại bỏ thực phẩm có chứa FODMAP trong hai đến tám tuần, tùy thuộc vào từng người và mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng. Một khi các triệu chứng biến mất dần, người bệnh sẽ từ từ bổ sung lại các nhóm thực phẩm FODMAP để xác định lượng thức ăn FODMAP có thể kích thích các triệu chứng quay trở lại, quá trình này gọi là quá trình “tái sản xuất”.

Có nhiều cách khác nhau để hoàn thành "quá trình tái sản xuất " này. Hữu ích nhất là bạn có thể ăn một lượng nhỏ thực phẩm nhóm FODMAP mỗi ngày một lần trong ba ngày và quan sát phản ứng cơ thể. Phương pháp này giúp bạn phân lập từng mức và sẽ cho thấy rõ cơ thể bạn phản ứng thế nào.

Ví dụ, nếu bạn ăn một hai thìa mật ong mỗi ngày một lần trong ba ngày liên tiếp và thấy mình hoàn toàn khỏe mạnh, bạn đã vượt qua bài thử "fructose". Sau đó bạn chuyển sang kiểm tra lactose. Nếu cơ thể bạn có phản ứng tiêu cực, bạn bỏ nó ra khỏi chế độ ăn rồi chờ một vài ngày trước khi chuyển sang kiểm tra những loại thực phẩm khác.

Chế độ ăn kiêng FODMAP thấp không phải là mãi mãi:

Image title

Các nhà nghiên cứu vẫn chưa biết tác động lâu dài của việc tuân thủ chế độ ăn kiêng hạn chế này, nhưng bạn không nên ăn theo chế độ này mãi. Có một chút FODMAP trong chế độ ăn cũng  trong chế độ ăn uống cũng tốt vì carbohydrate lên men rất cần thiết để cung cấp năng lượng cho vi khuẩn "tốt" trong đại tràng của chúng ta.

Hãy nhớ rằng những người mắc IBS không dị ứng với những thực phẩm này - họ chỉ không dung nạp được chúng ở các mức độ khác nhau. Điều quan trọng là xác định có bao nhiêu loại thức ăn có thể gây triệu chứng bệnh, đặc biệt là lượng mà bạn có thể chịu đựng được. Vì vậy, thay vì hoàn toàn bỏ tỏi khi nấu ăn, hãy sử dụng nó ở mức độ bạn có thể chịu được.

Ngoài ra, cố gắng tránh việc tiêu thụ nhiều thực phẩm chứa FODMAP cùng một lúc vì nó có thể gây nguy hiểm.

Chìa khóa để thành công:

Bất kỳ chế độ ăn uống nào cũng cần thời gian và sự kiên nhẫn, và bạn cần phải có tổ chức. Có thông tin đúng là rất quan trọng. Có rất nhiều dữ liệu về FODMAP trên internet, nhưng một số thông tin không chính xác hoặc đã cũ. Chế độ ăn uống liên tục được cập nhật nhờ các nhà nghiên cứu tiếp tục thử nghiệm các loại thực phẩm khác nhau và bổ sung các món ăn vào danh sách thức ăn không dung nạp được và không thể chấp nhận được. 

Trong chế độ ăn kiêng này, bổ sung chất dinh dưỡng thiết yếu cũng là điều rất quan trọng. Đây là những bước có thể giúp bạn tìm hiểu và cải thiện chế độ ăn của mình sao cho phù hợp với tình trạng bệnh của bản thân.

Minh Cát

Các thông tin trên visuckhoeviet.net mang tính chất tham khảo, trong mọi trường hợp điều trị bệnh, cần tham vấn ý kiến chuyên môn y tế.