Hotline(24/7): 0901 32 58 58

5 Điều bạn không nên nói với người mắc chứng AZHEIMER’S và điều cần tránh

Nhìn một người mà bạn yêu thương mắc bệnh Alzheimer’s hoặc một dạng mất trí nhớ khác là một điều vô cùng khó khăn và khó chấp nhận. Biết nên nói những gì và không nên nói những gì với một người bị mất trí nhớ cũng là một điều khó khăn không kém. Tuy nhiên, cách mà bạn tiếp cận cuộc nói chuyện có thể có những tác động đáng kể đối với bệnh nhân.

Image title


Ruth Drew, giám đốc Thông tin và Dịch vụ Hỗ trợ của Hiệp hội Người bệnh Alzheimer cho biết: "Mẹo quan trọng nhất để giao tiếp với người mắc bệnh Alzheimer là chấp nhận họ ở thời điểm hiện tại. Trong giai đoạn đầu của bệnh, người bệnh vẫn có thể bắt kịp được theo cuộc trò chuyện, nhưng họ có thể lặp lại câu chuyện nhiều lần, cảm thấy ngột ngạt bởi sự kích thích quá mức, hoặc khó tìm từ tích hợp. Hãy kiên nhẫn và hiểu rằng não của họ không còn làm việc tốt như trước đây nữa.”

Khi bệnh tiến triển, việc giao tiếp với họ có thể trở nên khó khăn hơn. Tuy nhiên, nếu bạn nhận ra những thay đổi và thách thức đi kèm với bệnh sa sút trí tuệ, bạn sẽ dễ dàng hơn trong việc xoay chuyển cuộc trò chuyện của bạn với người đó để đáp ứng nhu cầu của họ.

Drew cho biết: "Điều này có thể đòi hỏi bạn phải chậm lại và giao tiếp bằng mắt với họ khi nói chuyện. Sử dụng các câu ngắn, đơn giản, hỏi từng câu một, và cho họ thời gian để xử lý cũng như trả lời trước khi tiếp tục cuộc trò chuyện. Nếu bạn tử tế, nhẹ nhàng và thoải mái, mọi việc sẽ tốt hơn."

Dưới đây là 6 điều hữu ích nên nói với những người mắc bệnh Alzheimer, và 3 chủ đề, cụm từ các chuyên gia khuyên bạn nên tránh.

Nên nói gì: "Hãy nói về con gái của mẹ nào."

Image title


Mặc dù đây không phải là cách hỏi tốt nhất khi bạn cần biết những thông tin cụ thể, nó là một cách tuyệt vời để giao tiếp với người thân của bạn mà không làm cho họ cảm thấy bị dồn nén hoặc thất vọng khi họ không thể trả lời. Đây là một ví dụ về cách hỏi quá trực tiếp: "Con mẹ bạn bao nhiêu tuổi?"

Các câu hỏi mở là sự lựa chọn tuyệt vời khi bạn muốn có một cuộc trò chuyện để kết nối. Những người mắc bệnh Alzheimer có thể sẽ thích nói về gia đình, bạn bè của họ, và những điều họ thích trong cuộc sống, cho dù đó là sở thích, một chương trình truyền hình cũ hay những món ăn yêu thích của họ.

Hãy nhớ rằng một người bị bệnh Alzheimer có thể không nhớ được những sự kiện đã xảy ra vào đầu ngày hôm đó, nhưng họ vẫn có thể nói về những kỷ niệm lâu hơn với một sự thích thú.

Douglas Scharre, giáo sư thần kinh học và tâm thần học lâm sàng, trưởng Khoa Thần kinh học nhận thức thuộc Viện Thần kinh, Trung tâm Y tế Wexner, Đại học bang Ohio cho biết: "Hầu hết người bệnh nhớ những việc trong quá khứ tốt hơn hiện tại. Vì thế, nói về những việc trong quá khứ sẽ thú vị hơn.”

Nên nói gì: “Bạn có muốn uống trà không?”

Khi mục đích không chỉ đơn giản là trò chuyện, mà là để có được thông tin từ người thân, những câu hỏi có thể trả lời bằng "có" hoặc "không" là sự lựa chọn tốt nhất. Hỏi một người "Bạn muốn uống gì?" có thể khiến họ cảm thấy khó nghĩ, bởi vì nó đòi hỏi người đó phải nhớ lại một loạt những thức uống yêu thích của mình và sau đó đưa ra quyết định. Thay vào đó, hỏi "Bạn có muốn uống trà không?" là một câu hỏi đơn giản và thẳng thắn hơn rất nhiều.

Nếu bạn lỡ đưa ra một câu hỏi mở, hãy chuẩn bị một câu hỏi khác cụ thể hơn sau đó. Hãy giúp đối phương thu hẹp phạm vi của câu trả lời nếu họ đang gặp khó khăn. Ví dụ, nếu bạn hỏi: "Bạn muốn làm gì hôm nay?" và không nhận được bất kỳ câu trả lời nào, hãy tiếp tục hỏi "Bạn có muốn đi dạo không?".

Không nên nói gì: “Tên con là gì? Bố có nhớ không?”

Hỏi dồn người bị bệnh Alzheimer’s chỉ khiến cho họ cảm thấy khó khăn. Nên tránh những câu hỏi khiến cho người được hỏi cảm thấy họ như đang thực hiện một bài kiểm tra. Những câu hỏi này có thể gây ra cảm giác thiếu tôn trọng và kích thích sự lo lắng và không mang lại lợi ích gì. Các câu hỏi phải nhằm mục đích kết nối, gợi ý, dẫn dắt và tìm ra những gì họ muốn và cần.

Nên nói gì: "Cảm ơn vì thông tin đó."

Thể hiện lòng biết ơn đối với bất kỳ thông tin nào mà người bệnh mang đến cho bạn có thể giúp họ cảm thấy tự tin và ít lo lắng hơn. Không nên bận tâm quá nhiều về sự chính xác của thông tin mà họ đưa ra.

Đơn giản mà nói, bạn có thể cảm ơn họ vì kỳ câu trả lời nào, bất kể đúng hay sai. Nếu chủ đề đòi hỏi bạn phải chỉnh lại những thông tin vì múc đích an toàn, thì tất nhiên là bạn phải làm như vậy. Nhưng có thể sẽ không hữu ích nếu bạn cố chỉnh lại thực tế nếu thực tế đó chỉ gây ra cho họ sự lo lắng và đau khổ.

Ví dụ, nếu người thân yêu của bạn cảm thấy buồn vì họ tin rằng có ai đó đã đánh cắp bàn chải đánh răng của họ thì bạn không nên nói: "Không thể nào, việc đó không thể xảy ra." Mà thay vào đó, hãy nói, "Cám ơn đã cho con biết. Con sẽ chú ý hơn và chúng tôi sẽ tìm thấy nó thôi."

Nên nói gì: "Bạn nghĩ gì về bức tranh này?"

Image title


Các câu hỏi liên quan đến ý kiến cá nhân có thể có ích cho bệnh nhân Alzheimer.

Hãy đặt những câu hỏi không có câu trả lời đúng hay sai, chẳng hạn như: "Bạn nghĩ gì về điều này?" Bạn nên giữ cho các cuộc trò chuyện được nhẹ nhàng và thoải mái. Ngay cả khi bạn hiểu rõ đối phương, hãy cố gắng không để ý kiến cá nhân của mình can thiệp vào.

Điều này cũng có thể tạo cho bạn cơ hội xây dựng sự tự tin cho người bệnh. Hãy nhẹ nhàng gợi nhớ cho họ rằng họ là một chuyên gia về một chủ đề cụ thể. Hồi tưởng lại những thành tựu của họ có thể giúp họ cảm thấy tốt hơn và là một cách hay để xây dựng lòng tự trọng. Nếu người đó đã từng là trụ cột của một gia đình hoặc xây dựng một công ty, bạn có thể gợi nhắc họ về điều đó khi hỏi ý kiến của họ. Ví dụ: “Mẹ là chuyên gia về các loại bánh đó. Mẹ có nghĩ những quả đào này sẽ làm nên một chiếc bánh ngon không?"

Không nên nói gì: "Bạn cần đi tắm ngay bây giờ."

Khi bạn đang chăm sóc cho một người mắc bệnh Alzheimer, bạn có thể phải chỉ dẫn họ làm các công việc cơ bản trong ngày, nhưng hãy cẩn thận về cách bạn đưa ra những chỉ dẫn này.

Không ai thích bị “lên giọng” hay bị nói phải làm gì đó cả. Họ có thể sẽ phản kháng và không chịu làm. Thay vào đó, hãy cố biến lời chỉ dẫn đó thành ý tưởng của họ hoặc nói với họ rằng bạn cũng sẽ làm điều đó.

Ví dụ: "Con chuẩn bị đi tắm. Mẹ có muốn tắm trước không?" Ngoài ra, các chuyên gia cũng gợi ý sử dụng cụm từ "Bạn có thể giúp tôi không?" với một số công việc chuẩn bị ra ngoài hoặc ngồi vào xe.

Nên nói gì: "Điều đó đã xảy ra với tôi trước đây!"

Một cách khác để nuôi dưỡng sự tự tin lành mạnh ở những người mắc bệnh sa sút trí tuệ là thể hiện sự đồng cảm khi họ quên điều gì đó, thay vì chỉ ra điều mà họ quên.

Những người mắc chứng sa sút trí tuệ sẽ làm tốt hơn nếu họ cảm thấy tốt về bản thân. Nếu họ đang cố nói điều gì đó nhưng không thể nhớ được, bạn có thể xác định bằng cách nói rằng: "Điều đó cũng xảy ra với tôi trước đây! Chúng ta có thể quay lại với nó sau mà."

Tất nhiên, hãy đảm bảo họ có đủ thời gian để trả lời câu hỏi của bạn trước. Người mắc bệnh Alzheimer thường sẽ tốn nhiều thời gian để thể hiện một ý tưởng hơn trước đây.

Nên nói gì: "Hôm nay, chúng ta sẽ đến gặp bác sĩ trước rồi đi ăn một bữa thật ngon."

Thường thì người bệnh không có khả năng nắm rõ các chi tiết, và thay vì cảm thấy được an ủi vì biết được điều gì sẽ xảy ra, họ lại lo lắng về nó. Họ nhớ rằng một điều gì đó quan trọng sắp xảy ra, nhưng họ không nhớ được nó là gì, và họ lấp đầy những thắc mắc đó bằng những ý nghĩ đáng sợ như: “Chúng nó sẽ đưa mình đến viện dưỡng lão!" hoặc hỏi đi hỏi lại câu "Ngày mai chúng ta đi đâu vậy?”

Thay vào đó, hãy nói rõ với họ chính xác những gì bạn sẽ làm và đảm bảo với họ rằng chúng ta sẽ có một ngày vui vẻ với nhau.

Không nên nói gì: "Không, đó không phải là những gì đã xảy ra."

Một lần nữa, “lên giọng” với người mắc bệnh Alzheimer’s sẽ không mang lại ích lợi gì.

Image title


Alzheimer phá huỷ các tế bào não và làm thay đổi cách một người tiếp nhận và xử lý thông tin, do đó sửa lời hoặc tranh cãi với người đó sẽ không mang lại lợi ích gì. Thay vào đó, hãy lắng nghe và cố gắng tìm ra ý nghĩa trong từng lời nói của họ. Chú trọng vào niềm vui và sự an toàn của người bệnh, và nếu ai đó nói điều gì đó không đúng nhưng không làm tổn thương ai, hãy để nó qua đi.

Trên thực tế, chỉ cần nói về một kỷ niệm – bất kể nó đúng như thế nào – cũng có thể giúp ích cho một người mắc bệnh Alzheimer.

Hành động kể chuyện thường là tốt cho bệnh nhân Alzheimer’s vì nó giúp họ tham gia vào xã hội. Đôi khi tính chính xác của thông tin cũng là điều quan trọng, như khi một bác sĩ hỏi về tiền sử bệnh lý của họ, nhưng điều này có thể được lường trước bằng cách đưa trước cho bác sĩ một danh sách các loại thuốc hiện tại họ đang sử dụng và các sự kiện hoặc các triệu chứng y khoa.

Mặc dù đôi khi rất khó khăn, hãy cố gắng kiên nhẫn. Hãy nhớ rằng đó là do bệnh, chứ không phải do họ. Người bệnh không có lỗi.

N.M.C

Các thông tin trên visuckhoeviet.net mang tính chất tham khảo, trong mọi trường hợp điều trị bệnh, cần tham vấn ý kiến chuyên môn y tế.